Decyzja kredytowa w godzinę

Bank Pocztowy zdecydował o wdrożeniu systemu scoringowego, aby usprawnić i zwiększyć sprzedaż kredytów detalicznych. I cel został osiągnięty – klienci krócej oczekują na decyzję o udzieleniu kredytu, a jednocześnie bank zachował wysoki poziom bezpieczeństwa swoich aktywó

System scoringowy w Banku Pocztowym automatyzuje proces podejmowania decyzji kredytowych. Po pierwsze umożliwia zdefiniowanie algorytmów weryfikowania wniosków. Po drugie służy do oceny, czy dany wniosek i wnioskodawca spełniają reguły przydzielania kredytów, wytyczone przez bank. Wykorzystuje do tego celu wiele dodatkowych danych, znajdujących się zarówno w hurtowni danych Banku Pocztowego, jak i w bazach instytucji zewnętrznych, takich jak Biuro Informacji Kredytowej BIK i rejestr klientów niesolidnych MIG-BR. W części operacyjnej głównym użytkownikiem zintegrowanego systemu scoringowego jest Biuro Kredytów Detalicznych, które na podstawie rekomendacji tego systemu podejmuje decyzje kredytowe. W części strategicznej głównym użytkownikiem jest Departament Ryzyka Kredytowego, który opracowuje i wdraża metody scoringowe, pozwalające na efektywne zarządzanie ryzykiem kredytowym w Banku – wyjaśnia Mariusz Sowiński, dyrektor Departamentu Informatyki w Banku Pocztowym SA.
Wdrożenie systemu scoringowego usprawniło proces udzielania kredytów klientom Banku. Dzięki temu wdrożeniu i odpowiedniej organizacji pracy w Biurze Kredytów Detalicznych, nasze hasło „decyzja kredytowa w godzinę” jest faktem – mówi z dumą Mariusz Sowiński.

System scoringowy to konieczność

Przed wdrożeniem rozwiązania scoringowego ScoreEngine firmy Bonair w Banku Pocztowym nie było systemu o podobnej funkcjonalności. Bank korzystał z własnych narzędzi do oceny wniosków kredytowych, których użycie powodowało, że proces analizy wniosku był pracochłonny i dość kosztowny – ocenia Mariusz Sowiński. Aby zwiększyć sprzedaż kredytów detalicznych, usprawnić podejmowania decyzji kredytowych, a przede wszystkim skrócić czas oczekiwania na decyzję przez klienta przy jednoczesnym zachowaniu wysokiego poziomu bezpieczeństwa aktywów Banku, konieczne było wdrożenie systemu scoringowego.
Bank Pocztowy brał pod uwagę kilku dostawców rozwiązań scoringowych. Jednak to oferta firmy Bonair została najwyżej oceniona przez komisję przetargową. Spełnienie wymogów funkcjonalnych, potencjał firmy zapewniający prawidłową realizację projektu, referencje dla oferowanego rozwiązania, a także korzystna cena, warunki rozwoju i serwisu oprogramowania zadecydowały o wyborze systemu Bonair – podsumował Mariusz Sowiński.
Ważnym kryterium wyboru były też techniczne wymagania poszczególnych systemów. Preferowaliśmy rozwiązania, które nie spowodują rewolucji w infrastrukturze technicznej Banku a raczej łatwo się w niej „zanurzą”. Wybór systemu firmy Bonair pozwolił uniknąć zmian w części technicznej infrastruktury IT Banku, a także w obszarze organizacyjnym służb odpowiedzialnych za administrowanie systemem i utrzymaniem go w sprawności eksploatacyjnej - dodaje Mariusz Sowiński.

Wdrożenie – trudno być integratorem

Na poszczególnych etapach wdrożenia dużą część zadań realizował Bank Pocztowy. Łącznie w projekcie uczestniczyło 12 jego pracowników – o ich kompetencjach może świadczyć zakres zadań, które wykonali.
Na początku ich rolą było określenie, co system ma oceniać, na jakiej grupie danych ma bazować, z jakimi systemami ma się łączyć i skąd ma pobierać dane. Musieli też zdefiniować, jak ma wyglądać wniosek kredytowy i jaki zakres danych ma zawierać oraz produkty (kredyty), które system będzie obsługiwać. Ponadto przygotowali strukturę techniczną przeznaczoną dla tego systemu.
Gdy zostały ustalone wymagania banku oraz sposoby komunikacji systemu scoringowego z systemami zewnętrznymi, Bonair mógł przystąpić do implementacji w swoim systemie specyficznych wymagań, które wykraczały poza gotowy produkt. Następnie zainstalował w sieci banku, w środowisku testowym, wersję systemu bez kanałów komunikacyjnych do innych systemów bankowych i spoza banku. Od tego momentu pracownicy Banku Pocztowego mogli rozpocząć pracę z systemem scoringowym, a zwłaszcza z modułem umożliwiającym definiowanie algorytmów i strategii oceny wniosków kredytowych. Zaletą wdrożonego rozwiązania jest jego elastyczność i możliwość implementacji niemal dowolnej polityki kredytowej w algorytmie scoringowym. Ceną za takie rozwiązanie jest olbrzymie zaangażowanie odbiorcy w proces parametryzacji systemu, który wymaga szczególnej wiedzy specjalistycznej w dziedzinie scoringu, połączonej ze znajomością metod projektowania algorytmów w systemach informatycznych. Budowa algorytmów scoringowych dla poszczególnych produktów kredytowych w systemie scoringowym, to okres wytężonej pracy w projekcie po stronie specjalistów w Banku – przyznaje Mariusz Sowiński.
Jednocześnie trwały prace nad integracją systemu scoringowego z poszczególnymi systemami zewnętrznymi oraz systemami wewnętrznymi banku. W projekcie wdrożeniowym Bank przejął na siebie trudną rolę integratora – podkreśla Mariusz Sowiński. Naszym zadaniem było doprowadzenie do produkcyjnego uruchomienia systemu scoringoweg, zintegrowanego z rozwiązaniami, które w Banku już funkcjonowały i dostarczone były od różnych dostawców. Było to niewątpliwie największe wyzwanie podczas całego wdrożenia.
Podstawową aplikacją wejściową dla systemu scoringowego jest moduł E-wnioski, stworzony przez Bank Pocztowy. Zostały w nim zaimplementowane formularze wniosku kredytowego oraz proces work-flow dla tego wniosku. Dzięki uniwersalnemu interfejsowi, jaki dostarczył Bonair, opartemu na usługach WebServices, integracja silnika scoringowego z aplikacją do procedowania wniosku kredytowego nie stwarzała większych problemów w projekcie – ocenia Mariusz Sowiński.
System został uruchomiony w wersji produkcyjnej po roku intensywnych prac i wielu testach.

Test za testem

Po zainstalowaniu testowej wersji systemu scoringowego i po zintegrowaniu systemu scoringowego z każdym kolejnym systemem zewnętrznym oraz wewnętrznym bankowym odbywały się testy: początkowo akceptacyjne, później integracyjne. Zakres testów i ich scenariusze zostały wspólnie przygotowane przez Bonair i Bank Pocztowy, a następnie były konsekwentnie realizowane. Ze względu na dobrą jakość dostarczonego przez Bonair oprogramowania testy akceptacyjne systemu przebiegały sprawnie, co pozwoliło nam na terminowe zakończenie projektu – opowiada Mariusz Sowiński.
W pierwszej fazie testów uczestniczył Bonair, natomiast testy sprawdzające właściwości i zasadność zdefiniowanych strategii przeprowadzał Bank Pocztowy, wymagały one bowiem wiedzy analityka kredytowego i wiedzy osoby znającej politykę banku. Podczas testów definiowano w systemie strategie oceny wniosków, wykorzystującą jak najwięcej możliwości systemu scoringowego, następnie przesyłano do systemu wnioski o różnej ilości danych, dotyczące różnych produktów. Na podstawie wygenerowanych rekomendacji sprawdzano zarówno samą strategię, jak i zachowanie silnika scoringowego - czy odpowiada na zapytania, czy poprawnie odnosi się do reguł i czy właściwie zinterpretował dane we wniosku.
W miarę dodawania kolejnych systemów zewnętrznych, testy były rozbudowywane o weryfikację poprawności komunikacji. W finalnej części wdrożenia odbył się test integracyjny sprawdzający komunikację silnika scoringowego z systemami bankowymi, m.in. z systemem odpowiedzialnym za wysyłanie zapytań do systemu scoringowego, odbieranie odpowiedzi, ich interpretację i prezentowanie określonej grupie użytkowników.

Intensywne szkolenia - dla wybranych

Dla analityka podejmującego decyzje kredytowe system scoringowy jest niewidoczny. Analityk automatycznie dostaje podpowiedź z systemu w postaci raportu - decyzji kredytowej w aplikacji obsługującej wniosek kredytowy. Tu nie są potrzebne szkolenia. Natomiast korzystanie z części systemu odpowiedzialnej za implementację algorytmów scoringowych wymaga zarówno specjalistycznej wiedzy, jak i szkoleń, które wykonał dostawca – relacjonuje Mariusz Sowiński.
Szkolenie poświęcone definiowaniu strategii scoringowych w nowym systemie trwało 3 dni i miało formę intensywnych warsztatów. Opanowanie pracy z aplikacją nie jest proste, ponieważ system scoringowy ma własny sposób zapisu reguł i własny sposób interpretacji danych. Szkolenie zakończyło się tak, że uczestnicy otrzymali zadanie zdefiniowania w systemie fragmentu strategii scoringowej i przetestowania jej. Również testy, które niemal stale odbywały się na kolejnych etapach wdrożenia, pozwalały uczyć się systemu. Po przeprowadzeniu szkolenia z implementacji algorytmów scoringowych przez Bonair, pracownicy Banku przejęli pełna kontrolę nad tą częścią systemu – dodaje dyrektor Mariusz Sowiński.
Bonair zorganizował jeszcze jedno szkolenie dotyczące administracji systemem. Polegało ono na przekazaniu informacji, jakie funkcje od strony administracyjnej zawiera system, co należy w nim monitorować, jak interpretować komunikaty systemu i jakie zachowania systemu powinny zaniepokoić administratora. 

Ocena jakości decyzji

System scoringowy nie tylko ocenia wnioski, ale też gromadzi w Banku wiedzę o kredytobiorcach i podjętych w stosunku do nich decyzjach kredytowych. Z wiedzy tej korzysta dodatkowy moduł Oceny Jakości Decyzji (OJD). Pozwala ocenić jakość podejmowanych decyzji kredytowych, a co za tym idzie - skuteczność zaimplementowanych w systemie polityk kredytowych. Przekłada się to wprost na jakość portfela kredytowego i minimalizację ryzyka kredytowego w Banku – stwierdza Mariusz Sowiński.
Moduł OJD pozwala sprawdzić, czy np. odbiorcami produktów banku jest ta grupa klientów, dla której strategia rozpatrywania wniosków została stworzona. Czy to są osoby np. w założonym wieku, wykonujące określone zawody, mające takie a nie inne dochody. OJD analizuje też rekomendacje systemu scoringowego pod kątem, ile było rekomendacji pozytywnych, ile było odmów, ile było takich sytuacji, że mimo pozytywnej rekomendacji bank wstrzymał się z udzieleniem kredytu, ile z przyznanych kredytów jest straconych, a ile spłacanych. Na podstawie analiz OJD bank może np. zmienić strategię lub stworzyć nowe produkty.

Eksploatacja – bez problemów, rozwój – bez kosztów

Firma Bonair świadczy powdrożeniowe usługi serwisowe. Jeśli nie ma żadnych zgłoszeń z banku, sprawdza jedynie logi, by zobaczyć, czy nic niepokojącego się nie dzieje oraz czy czas przetwarzania wniosków jest odpowiedni. Bank określił tu dość restrykcyjne wymagania i Bonair stara się dotrzymać warunków. Eksploatacja systemu nie sprawia nam wielu kłopotów. Drobne incydenty są profesjonalnie i terminowo obsługiwane przez Bonair – zauważa Mariusz Sowiński.
Bank musi jednak cały czas wypracowywać nowe strategie, zmieniać zasady kredytowania, tworzyć nowe produkty po to, by dostosować się do potrzeb rynku, do klientów lub do zmieniającego się prawa. Co na to ScoreEngine?
System w swej logice jest narzędziem elastycznym, umożliwiającym samodzielną budowę i implementację algorytmów scoringowych. Dzięki temu jego rozwój nie generuje dodatkowych kosztów związanych z modyfikacjami kodu, co jest jego dużą zaletą. Po zakończeniu projektu nie były wykonywane duże zmiany w systemie, wymagające interwencji dostawcy. Bank samodzielnie rozwija system, korzystając z dostępnych w systemie mechanizmów parametryzacji – podsumowuje Mariusz Sowiński.Na przykład bank podłączył stworzony przez siebie serwis internetowy, który również komunikuje się z systemem scoringowym, wysyła wnioski, odbiera i interpretuje rekomendacje.

Korzyści z wdrożenia

  • poprawa jakości obsługi klienta przez przyspieszenie procesu oceny wniosków kredytowych oraz skrócenie procedury udzielenia kredytów
  • wzrost liczby udzielanych kredytów przy jednoczesnym obniżeniu ryzyka kredytowego oraz poprawie jakości portfela kredytowego Banku 
  • centralizacja ośrodka decyzji kredytowych w Banku i znaczne usprawnienie jego pracy 
  • pozyskanie elastycznego systemu, umożliwiającego implementację niemal dowolnej polityki kredytowej w algorytmie scoringowym bez dodatkowych kosztów

Fakty o wdrożeniu

Co

silnik scoringowy ScoreEngine autorstwa firmy Bonair wraz z trzema aplikacjami do: przetwarzania wniosków, definiowania algorytmów scoringowych i oceny jakości decyzji; szkolenia

Gdzie

Bank Pocztowy S.A., centrala w Bydgoszczy, www.pocztowy.pl

Kiedy
luty-marzec 2006 – prace przygotowawcze, zdefiniowanie potrzeb, etap analizy
kwiecień – maj 2006 - dostosowanie systemu do potrzeb banku
czerwiec 2006 - instalacja testowa systemu scoringowego, bez zaimplementowanej komunikacji z systemami zewnętrznymi, szkolenia
lipiec - sierpień 2006 – przygotowanie scenariuszy testowych i testy podstawowego systemu
wrzesień 2006 – implementacja komunikacji z systemami zewnętrznymi
październik-grudzień 2006 – testy, przebudowa strategii, reorganizacja wniosków
dostosowywanie interfejsu ScoreEngine do systemu obsługi wniosków kredytowych
grudzień 2006 - styczeń 2007 – testy integracyjne, związane z dostosowywaniem ScoreEngine do systemu obsługi wniosków kredytowych
luty 2007– instalacja produkcyjna systemu scoringowego i konfiguracja
marzec 2007 – produkcyjne uruchomienie systemu

Współpraca systemu scoringowego z otoczeniem w Banku Pocztowym SA

System scoringowy ScoreEngine firmy Bonair jest systemem centralnym, w centrali banku w Bydgoszczy. Tworzą go trzy elementy. Pierwszym jest edytor modelowania algorytmów procesowania wniosku kredytowego (zwany też modelerem strategii scoringowych). Punktem wyjścia jest dla niego definicja formularza wnioskowego; uwzględnia także miary punktowe dla różnych cech wniosku oraz wnioskodawców.
Drugi – moduł generacji decyzji kredytowej – przetwarza zapytanie z Bankowego Systemu Obsługi Kredytów (BSOK) zgodnie ze zdefiniowanym algorytmem i posiłkując się dodatkowymi danymi z systemów zewnętrznych, takich jak Biuro Informacji Kredytowej, rejestr klientów niesolidnych MIG BR oraz repozytorium bankowe. Na tej podstawie generuje rekomendację dla danego wniosku kredytowego, która trafia automatycznie do BSOK.
Trzeci moduł – oceny jakości decyzji kredytowych – umożliwia weryfikację decyzji systemu scoringowego i decyzji banku (informację o niej otrzymuje z BSOK) w odniesieniu do rzeczywistej sytuacji kredytu (np. jego spłacalności). Pozwala też porównać bieżącą grupę klientów z grupą, na jakiej bank bazował definiując założenia stosowanych strategii scoringowych.