Referencje

System Agenta Transferowego Funduszy Inwestycyjnych AT FI w Kredyt Banku

Nadążać za zmianami

System Agenta Transferowego Funduszy Inwestycyjnych AT FI służy do rozliczania operacji zlecanych przez klientów funduszy.

Wpłacają oni do funduszu pieniądze i nabywają za nie jednostki uczestnictwa; mogą też zlecić, aby ich jednostki zostały przez fundusz odkupione. Funduszami zarządza KBC Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. Rolę agenta transferowego w odniesieniu do funduszy inwestycyjnych otwartych zarządzanych przez KBC TFI pełni Departament Usług Kustodialnych Kredyt Banku . Właśnie tam wdrożony został autorski system firmy Bonair AT FI, a z jego modułu sprzedaży
i dystrybucji funduszy inwestycyjnych korzysta ponad 300 jednostek (oddziałów i filii) sieci Kredyt Banku. AT FI znacznie przyspiesza pracę i umożliwia wykonanie ogromnej liczby operacji – ocenia dyrektor departamentu usług kustodialnych Robert Kubala. - Obecnie baza systemu ma kilkadziesiąt tysięcy rejestrów, ale możliwości techniczne pozwalają na obsługę nawet powyżej miliona rejestrów.

Jak działa AT FI

Klient, który chce być uczestnikiem funduszu, czyli posiadać jednostki uczestnictwa, składa
w placówce Kredyt Banku lub innym punkcie sieci dystrybucji, zlecenie nabycia jednostek, jednocześnie podpisując umowę. Na jej podstawie otwierany jest rejestr w funduszu. Zlecenie złożone w oddziale banku jest wprowadzane do bazy AT FI i czeka na przetworzenie. Najpierw agent transferowy sprawdza, czy kwota podana na zleceniu wpłynęła; jeśli tak – rejestrowana jest ona na rachunku kwotowym przypisanym do danego klienta. Wtedy AT FI - na podstawie informacji
z towarzystwa inwestycyjnego o cenie jednostki uczestnictwa - wylicza, ile jednostek przysługuje klientowi i zapisuje tę liczbę w jego rejestrze, również prowadzonym w ramach AT FI. W bazie systemu AT FI zapisywane są dane osobowe i teleadresowe uczestnika funduszu oraz historia operacji na każdym z rejestrów (uczestnik może mieć wiele rejestrów). Gdy klient zleca odkupienie swoich jednostek, system oblicza, ile pieniędzy należy się klientowi, ale musi wykonać więcej operacji, m.in. dlatego, że wylicza też kwotę należnego podatku.

Współpraca z innymi systemami

Aby nabyć jednostki funduszu, nie trzeba składać zlecenia w okienku bankowym. Statuty funduszy pozwalają na nabycia jednostek przez wpłatę na rachunek wewnętrzny banku. Dlatego
w banku zintegrowaliśmy AT FI z innymi systemami, m.in. systemem masowych płatności.
– opowiada Robert Kubala - Każdy z uczestników włączony w ten system dostaje wirtualny numer rachunku bankowego, składający się z identyfikatora przypisanego do rejestru uczestnika, który nadaje system AT FI. Środki pieniężne trafiają na rachunek prowadzony przez Kredyt Bank, codziennie dostajemy
z jednostki odpowiedzialnej za system masowych płatności sumaryczną kwotę wpłat na dany dzień oraz plik pokazujący kwoty wpłacone przez poszczególnych klientów – na podstawie numerów rachunków system AT FI może jednoznacznie przyporządkować kwotę do danego rejestru.

AT FI obsługuje też klientów korzystających z elektronicznych kont bankowych KB 24. Każdy z użytkowników KB 24 może założyć rejestr w dowolnym funduszu zarządzanym i obsługiwanym przez AT FI, składać przez internet zlecenia i sprawdzać saldo w jednostkach uczestnictwa. 

Sprawozdania i raporty

AT FI służy też do realizacji zadań sprawozdawczych, wynikających z obowiązujących regulacji. Po każdym dniu operacyjnym na podstawie danych z AT FI generujemy raporty dla KBC TFI oraz depozytariusza o wszystkich dokonanych operacjach odkupienia, nabycia, konwersji, transferów jednostek oraz o łącznej liczbie jednostek wyemitowanych na dany fundusz – wyjaśnia Robert Kubala – Jest to potrzebne do wyliczenia aktualnej wartości jednostki uczestnictwa.

Konieczność raportowania narzuca też ustawa o przeciwdziałaniu praniu brudnych pieniędzy. Do Głównego Inspektora Finansowego przygotowywane są raporty o transakcjach powyżej określonych progów kwotowych. AT FI pozwala też przygotować okresowo dla KBC TFI informację
o należnych podatkach od dochodów z inwestycji w fundusze (tzw. „podatek Belki”) – towarzystwo dostaje kwotę zbiorcza wszystkich potrąconych podatków, które następnie odprowadza do właściwego urzędu skarbowego. Jednocześnie każdy z uczestników otrzymuje informację o wysokości pobranej należności.

Obsługa „podatku Belki” 

Szerokie możliwości AT FI to efekt stałego dostosowywania systemu do zmian przepisów, nowych wymagań KBC TFI, strategii biznesowych i strategii konkurowania na rynku.
A zaczęło się tak, że w 1998 roku Kredyt Bank podpisał z Bonair umowę na wykonanie systemu Agenta Transferowego do obsługi Funduszy Emerytalnych AT FE i bliźniaczego systemu Agenta Transferowego do obsługi Funduszy Inwestycyjnych AT FI. W drugiej połowie 1999 r. AT FI był gotowy, ale Kredyt Bank nie obsługiwał wtedy jeszcze żadnego funduszu.

W 2002 roku w grupie Kredyt Banku uruchomiliśmy trzy fundusze inwestycyjne i obsługiwał je system AT FI – przypomina Robert Kubala. – Zanim jednak do tego doszło musieliśmy jeszcze dostosować AT FI do wymagań naszego klienta, czyliKB TFI SA (później w wyniku połączenia z Warta Aasset Management SA oraz Warta TFI SA powstało KBC TFI SA), a także do nowych przepisów. Wśród nowych przepisów znalazł się wprowadzony w 2001 roku „podatek Belki” – m in. podatek od dochodów z inwestycji w jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych, czyli od zarobionych
w funduszach inwestycyjnych pieniędzy. Uzupełnienie aplikacji pod tym kątem oznaczało sporą zmianę. „Podatek Belki” jest naliczany wtedy, gdy klient funduszu nabył jednostki, a potem fundusz na zleceni klienta je odkupił, a klient na tych transakcjach osiągnął zysk. Do wyliczenia podatku konieczne są więc: liczba i cena odsprzedawanych jednostek, a także cena ich zakupu, przy czym cena zakupu może być każdego dnia inna. Wymyśliliśmy sobie, że każdy z klientów powinien móc według własnych potrzeb określić, które jednostki chce odsprzedać. Klient może powiedzieć, że chce odsprzedać partię zakupową, którą nabył 2 lata temu albo może określić swoją strategię rozchodowania jednostek – wyjaśnia Robert Kubala. Ustawa mówi, że jeśli klient niczego nie określi, do transakcji odkupienia od niego jednostek stosuje się kolejkowanie według FIFO, tzn. pierwsze nabyte jednostki są odkupywane w pierwszej kolejności. Funkcjonalność, która została wprowadzona do AT FI pozwala użytkownikowi określić sposób kolejkowania w jednej z trzech metod FIFO, HIFO, LIFO. Mało tego, swoją strategię może on zmieniać w każdym czasie. Może też przy każdej odsprzedaży jednostek wskazać partię zakupową, którą należy brać pod uwagę. 

Testy merytoryczne najważniejsze

Każda zamówiona funkcjonalność została przed odbiorem przetestowana. - Ponieważ wcześniej podobna aplikacja z tą sama bazą danych była testowana dla FE, wiedzieliśmy, że pod względem wydajnościowym, tzn. liczby obsługiwanych rejestrów, nie ma żadnych zagrożeń.
W ramach Funduszy Emerytalnych obsługiwaliśmy ok. 200 tys. rachunków
– opowiada Robert Kubala.

Aby wykonać testy, w centrali Kredyt Banku tworzone były bazy testowe, na podstawie skryptu dostarczonego przez Bonair. Na tej bazie pracownicy z Bonairu uruchamiali aplikację, pokazywali jak działają poszczególne funkcje. Po takim krótkim szkoleniu pracownicy centrali Kredyt Banku próbowali samodzielnie obsługiwać system na testowej bazie, a potem szkolili pracowników oddziałów korzystających z AT FI. Oni również mieli dostęp do testowej bazy i mogli uczyć się na niej obsługi systemu, a jeśli mieli jakieś pytania, centrala udzielała odpowiedzi. Taka testowa baza działała także wtedy, gdy system normalnie funkcjonował, bo przecież cały czas pojawiały się nowe funkcje.

Przy wprowadzaniu każdej nowej funkcjonalności, najbardziej pracochłonnym etapem było jej przetestowanie. Na takiej samej bazie jak rzeczywista trzeba wykonać operacje, które będą się pojawiać podczas normalnej obsługi systemu. Nie chodzi jednak o zasymulowanie prostych obliczeń, lecz o przeprowadzenie złożonych transakcji. Programiści Bonairu wymyślali więc zadania testowe
i tak dobierali parametry, by obliczenia uwzględniały jak najwięcej zawiłości.

Migracja, czyli połączenie funduszy 

W 2005 nastąpiło połączenie TFI Warta, TFI Warta AM i TFI KB (w rezultacie powstało KBC TFI). Ich właściciel zdecydował, że role agenta transferowego dla połączonych towarzystw będzie pełnił departament usług kustodialnych Kredyt Bank. To oznaczało kolejne modyfikacje systemu AT FI Bonairu, a najpoważniejszą częścią zmian była migracja kompletu danych z systemu agenta transferowego OFI, który obsługiwał TFI Wartę. Wdrożenie rozpoczęło się na przełomie 2005/2006, całkowite przejęcie obsługi funduszy przez Kredyt Bank nastąpiło w połowie br., ale jeszcze do tej pory są wprowadzane zmiany.

Migracja danych jest ciężką operacją wynikająca z różnej budowy baz danych, różnego znaczenia poszczególnych informacji zawartych w tych bazach i różnic w funkcjonalności aplikacji agenta transferowego – ocenia Robert Kubala. – Potrzeba było wielu spotkań Bonairu i OFI, by określić znaczenia poszczególnych pól. OFI określił format, w jaki wyeksportuje dane, a Bonair przygotował odpowiednie mechanizmy konwersji tych danych do postaci używanej przez system AT FI w Kredyt Banku. Zanim wykonano migrację odbyły się - na kopiach danych rzeczywistych - próby wydajnościowe i testy poprawności przeniesionych danych. Z piątku na sobotę wykonano migrację,
a potem szereg testów i czynności, sprawdzających. Podobnie jak z testami – napisanie samej procedury konwersji danych trwało kilka godzin, natomiast testy przeniesionej do nowego systemu bazy zajęły kilka tygodni. Jak twierdzi dyrektor Robert Kubala, przygotowanie do migracji trwało długo, ale dzięki temu operacje wykonano bez problemów. Oczywiście, na wypadek niepowodzenia, OFI przez pewien czas utrzymywało gotowość swojego systemu do obsługi przeniesionych funduszy, ale nie było konieczne korzystanie z tego zabezpieczenia.

Dodanie obsługi IKE 

Jedną z ciekawszych zmian w AT FI było dodanie obsługi Indywidualnych Kont Emerytalnych. Zasada działania IKE jest taka, że instytucja finansowa zakłada specjalne konto dla człowieka, który oszczędza na emeryturę. Pieniądze, które są na tym koncie nie mogą być wycofane przez określony czas ale w zamian za to przyszły emeryt nie płaci podatku dochodowego od zysków. Prawo do prowadzenia IKE mają m.in. fundusze inwestycyjne. Klient może oszczędzać na emeryturę np. przez dwa lata w formie funduszy inwestycyjnych, potem może przenieść fundusze do banku i założyć lokatę, następnie może znów wrócić do FI. Konieczne było dodanie do AT FI takich funkcji, które pozwolą sprawdzić, czy dana osoba dotrzymuje warunków oszczędzania w IKE, a jeśli nie – umożliwi wyliczenie i ściągnięcie należnego podatku, a także wyliczenie kwoty, którą trzeba odprowadzić do ZUS-u. Wykonanie opisanych obliczeń jest dość skomplikowane.

Jak w każdym systemie, również w AT FI zdarzają się błędy, ale jest ich mało i wynikają głównie z winy użytkownika – twierdzi Robert Kubala. Jeśli osoba obsługująca AT FI pomyliłaby się np. przestawiając cyfry w wartości jednostki uczestnictwa, konsekwencje wówczas byłyby ogromne, zwłaszcza jeśli operacji jest kilkaset to i kilkaset przeliczeń jest błędnych. System w dodatku działa tak, że po zamknięciu jednego dnia i otwarciu drugiego, nie ma możliwości wprowadzenia modyfikacji czy poprawek w poprzednim dniu księgowym (taki tryb przeliczania wynika z samej istoty funduszu inwestycyjnego) . Trzeba wyliczyć skutki finansowe takiego błędu i wykonać operacje księgowe usuwające je. Pracownicy Bonairu znają najlepiej ten system i wiedzą, jak poprawnie skorygować błędy – dodaje dyrektor Robert Kubala. – Robią to zresztą bardzo szybko - zgodnie z umową serwisową na rozwiązanie problemów mają tylko kilka godzin. Niezależnie od tego raz w miesiącu odbywa się konserwacja. Pracownik Bonairu sprawdza stan bazy danych, np. pod względem poprawności księgowania, bilansowania się kont. To daje gwarancję, że są one poprawne.
W przypadku braku spójności danych, można od razu zareagować, a nie np. po pół roku podczas kontroli.

Poprawność prowadzenia rejestrów i wykonywania obliczeń przez AT FI nadzoruje np. Komisja Nadzoru Finansowego. Dba ona o to, żeby zarządzanie funduszami odbywało się z godnie
z przepisami i żeby żaden z uczestników funduszu nie tracił w wyniku błędnego działania TFI, depozytariusza czy agenta transferowego. Kontrole może również przeprowadzać Urząd Skarbowy pod kątem prawidłowego naliczenia podatku od dochodów odsetkowych.

Plany rozwoju 

System AT FI jest stale dostosowywany do strategii biznesowej KBC TFI i pojawiają się w nim nowe możliwości. Najnowszy projekt dotyczy uruchomienia dystrybucji jednostek uczestnictwa funduszy zagranicznych, zarządzanych przez grupę KBC. Kredyt Bank pośredniczyłby między klientami z Polski a zagranicznym agentem obsługującym tamte fundusze. System AT FI musiałby rejestrować zlecenia nabycia i kwoty pieniężne na ich realizację oraz zlecenia odsprzedaży, przekazywać pieniądze do zagranicznego funduszu, a do tamtejszego agenta – zlecenia. Przed programistami Bonairu stoi jeszcze zadanie rozwikłania kwestii rozliczeń podatkowych oraz przeliczeń między różnymi walutami, w których zagraniczne fundusze operują. Nie ma wątpliwości, że jak zwykle wszystko będzie na czas i będzie działać bez problemów.
 

Mocne strony systemu AT FI

  • duży zakres funkcjonalny
  • prowadzenie ewidencji jednostek uczestnictwa i obrotów finansowych w ujęciu księgowym
  • elastyczność w rozliczaniu podatku od dochodów odsetkowych
  • możliwość obsługi funduszy parasolowych – nowych na rynku polskim, którymi KBC TFI chce się zajmować
  • dzięki połączeniu z innymi systemami banku AT FI automatyzuje wiele operacji i pozwala obsłużyć ich więcej przy mniejszej skali błędów
  • wsparcie ze strony Bonairu - w razie błędów użytkownika, reakcja Bonairu jest szybka – liczona w godzinach - i profesjonalna.

Fakty o wdrożeniu

Co

System Agenta Transferowego Funduszy Inwestycyjnych Kredyt Banku AT FI, w tym moduł do sprzedaży i dystrybucji jednostek uczestnictwa funduszy; migracja danych z agenta transferowego OFI do Kredyt Banku; rozszerzanie systemu AT FI o nowe funkcje, m.in. naliczanie podatku, obsługa IKE.

Gdzie

Departament Usług Kustodialnych Kredyt Banku – system i baza danych, 300 punktów sprzedaży (oddziałów i filii) Kredyt Banku – dostęp online do modułu sprzedaży i dystrybucji.

Kiedy 
1999 r. – powstaje system AT FI, nie jest uruchamiany, bo Kredyt Bank nie obsługuje jeszcze funduszy inwestycyjnych.
2002 r. – modyfikacje AT FI dostosowujące system do przepisów – dodanie obsługi podatku od dochodów odsetkowych z możliwością wybierania strategii rozchodowania jednostek uczestnictwa przez klientów; modyfikacje AT FI dostosowujące system do wymagań KBC TFI ; uruchomienie systemu do obsługi trzech funduszy.
2004 r. – modyfikacje AT FI, umożliwiające obsługę przez system Indywidualnych Kont Emerytalnych.
2005 r. – 2006 r. migracja danych z agenta transferowego OFI i przejęcie obsługi
funduszy inwestycyjnych zarządzanych poprzednio przez TFI Warta; zmiany etapami wprowadzane do tej pory.
2006 r. – prace nad rozszerzeniem AT FI o obsługę funduszy zagranicznych. 

 

Architektura systemu AT FI

System AT FI składa się z kilku aplikacji mających dostęp do wspólnej bazy danych. Część z tych modułów jest dostępna tylko dla pracowników departamentu i służy do zarządzania przeliczaniem, sprawozdawczości, raportowania. Moduł do sprzedaży jednostek uczestnictwa jest dostępny on-line we wszystkich punktach sprzedaży kredyt banku (ok. 300). Rozwiązanie jest zbudowane w technologii grubego klienta. Poszczególne moduły systemu AT FI znajdują się na serwerach Citrix. Użytkownicy – w departamencie usług kustodialnych lub w oddziale banku – uruchamiają na serwerze tylko te aplikacje, do których mają uprawnienia Operacje wykonywane przez użytkownika zapewniają bezpośredni dostęp do bazy danych systemu AT FI. Pracownicy KBC TFI mają dostęp on-line do systemu AT FI. System AT FI współpracuje z innymi systemami Kredyt Banku, m.in. z systemem masowych płatności i bankiem elektronicznym KB24 – przetwarza wpłaty dokonane w systemie masowych płatności na jednostki uczestnictwa, realizuje zlecenia złożone drogą elektroniczną.